Standpunt van T.S.G. 't Zal Wel Gaan: Één Vlaamse pluralistische universiteit
In zijn toespraak ter gelegenheid van het Patroonsfeest van 2 februari 2004 van zijn universiteit, sprak rector Oosterlinck van de K.U.Leuven zich uit voor een “efficiëntieverbetering” van de universiteiten in Vlaanderen, “door selectie, concentratie en taakverdeling tussen de universiteiten”.
Het Taalminnend Studentengenootschap ’t Zal Wel Gaan is niet tegen een rationele en efficiënte aanwending van de schaarse middelen voor wetenschappelijk onderzoek en hoger onderwijs. We kunnen onderschrijven dat we moeten evolueren naar een universitair landschap waarin de middelen geconcentreerd worden op de beste onderzoekscentra en verspilling wordt tegengegaan.
Wij menen echter dat indien dit proces ertoe leidt dat met middelen van de gemeenschap slechts één universitaire instelling in Vlaanderen onderzoek doet en/of een opleiding inricht in een bepaald domein, deze instelling pluralistisch moet zijn. Het kan m.a.w. principieel niet dat een zuilgebonden instelling als enige een opleiding kan inrichten.
Niet-katholieke studenten worden in zo’n geval verplicht naar een naar een katholieke universiteit te gaan en gelovige studenten worden gedwongen zich aan een vrijzinnige universiteit in te schrijven. Onderzoekers in een vakgebied dat exclusief aan een zuilgebonden universiteit werd toegewezen, maar niet tot de juiste strekking behoren, moeten - als ze al worden aanvaard - de zuil er maar bij nemen.
De levensbeschouwelijke identiteit van een universiteit drukt een stempel op het personeelsbeleid. Bijna het gehele academisch personeel in een zuilgebonden universiteit hangt eenzelfde strekking aan. De levensbeschouwing van de lesgever beïnvloedt in vele vakgebieden het onderwijs en onderzoek. Het klopt dat ook aan de pluralistische universiteiten de lesgevers zich door een ideologie laten leiden, maar daar bestaat wel een veel grotere ideologische heterogeniteit, waardoor in eenzelfde opleiding verschillende ideologieën aan bod kunnen komen.
Pluralisme binnen een universiteit betekent dat aan de structurele privileges van één bepaalde levensbeschouwing in de bestuursorganen een einde moet worden gemaakt. In het personeelsbeleid moet kwaliteit het enige criterium worden. Alle symbolen die verwijzen naar een bepaalde levensbeschouwing dienen verwijderd te worden.
Willen we met respect voor elementaire rechten de optimalisatie van het universitaire landschap in Vlaanderen die zich opdringt doorvoeren, kan dat enkel in een stelsel van uitsluitend pluralistische universiteiten of in één Vlaamse pluralistische universiteit met campussen in verschillende steden.